Wiosna to okres najbardziej wytężonej pracy działkowca na działce.
Nawożenie
Rozsypujemy nawozy mineralne – wieloskładnikowe (z przewagą Azotu, który pobudzi szybki przyrost roślin) wokół koron drzew owocowych, ozdobnych oraz krzewów oraz na trawnikach i tunelach foliowych i w inspektach.
Przekopujemy obornik (w sadzie co 3-4 lata, w jagodniku co 2-3 lata po 20-40 t na 1 ha).
Spulchniamy i nawozimy kompostem glebę pod przyszłe rabaty.
Rozsada roślin
Sadzimy rośliny w taki sposób aby korzenie nie były podwinięte. Podwinięte korzenie w glebie gniją i mogą spowodować uszkodzenie całej rośliny oraz roślin rosnących obok. Jeśli bryła korzeniowa jest większa od przygotowanego do sadzenia miejsca, to albo powiększamy dołek albo obcinamy nadmiar korzeni. Miejsce cięcia “ranę” możemy w celu jej “zagojenia” posypać węglem drzewnym a następnie wsadzić w przygotowane miejsce.
Po posadzeniu rośliny należy delikatnie docisnąć ziemię wokół rośliny, a następnie ją podlać.
W drugiej połowie kwietnia można przygotować rozsadę warzyw dyniowatych, np. ogórków, dyni, kabaczków, patisona, cukinii, melonów, arbuzów. Nasiona zaleca się wysiewać po 2 sztuki do organicznych doniczek, które po wkopaniu do ziemi w niej się rozłożą, a bryła korzeniowa prawidłowo rozrośnie.
W tunelach foliowych pod koniec kwietnia na miejscu sałaty i rzodkiewki możemy sadzić rozsadę pomidorów.
Rośliny ozdobne
Na rozsadniku do końca miesiąca można wysiewać aksamitki, aster chiński i godecję.
Rozmnażanie bylin/ dzielenie karp
Byliny, które kwitną latem i jesienią, np.: rojniki, dalie, nawłocie rozchodniki, floksy, rudbekie, astry, dzielżany możemy w kwietniu dzielić lub przesadzać na nowe stanowisko.
W tym terminie można rozdzielać karpy rabarbaru na zbiór przyszłoroczny. Taka karpa powinna ważyć około 600 gram (bez ziemi), i powinna mieć widoczne, wykształcone pączki pędowe.
Przycinanie pędów
Kwiecień jest dobrym okresem na wykonanie cięć sanitarnych, pielęgnacyjnych, formujących oraz prześwietlania koron starszych, zaniedbanych drzew.
Po posadzeniu drzewka i krzewy o pędach zdrewniałych należy przyciąć, a jeśli sadzone są z “gołym korzeniem” (bez pojemnika), to należy też przyciąć korzenie. Będzie wtedy zachowana równowaga pomiędzy częścią nadziemną a podziemna rośliny.
Agrest i porzeczki prowadzone w formie krzaczastej przycinamy nad 2-3 pąkiem od ziemi natomiast maliny wycinamy równo z ziemią. Formy pienne agrestu i porzeczek skracamy do 1/3 ich długości.
Młodym drzewkom usuwamy pędy rosnące na pniu do wysokości 50-60 cm nad ziemią, wycinając je na obrączkę. W koronie pozostawiamy 4-5 symetrycznie rozłożonych pędów, które skracamy mniej więcej o połowę. Pęd główny (pień) przycinamy w odległości 30-40 cm od najwyżej położonego pędu bocznego.
Na brzoskwini w celu pobudzenia jej do owocowania pędy bardzo cienkie usuwamy całkowicie, a cieńsze od ołówka skracamy na 5 oczek, a grubsze na 10-12 oczek.
Wycinamy również pędy porzeczek porażone przez wielkopąkowca porzeczkowego. Pąki ze szkodnikiem w środku są nienaturalnie rozdęte i nie rozwijają się.
Jeśli już przekwitły ozdobne drzewka i krzewy, które kwitły przed rozwinięciem się liści, m.in.: forsycja, ozdobne wierzby, migdałki, wczesne tawuły, porzeczka krwista możemy je teraz przyciąć. Zdążą do końca sezonu utworzyć nowe pąki, które zakwitną wiosną następnego roku. Przycinamy skracając o połowę pędy, na których były kwiaty. Jeśli rośliny kwitnące wiosną przytniemy późno to usuniemy gałązki, na których już utworzyły się pączki kwiatowe i roślina wiosną następnego roku słabiej zakwitnie.
Przycinamy też wrzosy, lawendę…. Zabieg ten usuwa zaschnięte kwiatostany oraz formuje kształt rośliny.
Róże
Po rozgrabieni zimowych kopczyków ziemnych pod różami zaleca się przyciąć krótko pędy róż, pozostawiając tylko 2-3 oczka- róże wielkokwiatowe. Róże rabatowetnie się delikatnie, pozostawiając je dość nisko. Róże pnące tworzą najładniejsze kwiaty na ubiegłorocznych przyrostach dlatego należy usuwać z nich zaschnięte kwiatostany, najstarsze, porażone, krzyżujące się, wrastające do środka krzewu, ocierające się o inne pędy. Róże parkowe tnie się minimalnie, usuwając najstarsze pędy, inne lekko skracając.
Po wykonanym cieciu zaleca się pod krzewami (na około) róż rozsypać nawóz, i wymieszać go z glebą, i podlać rośliny.
Szczepienie
Kwiecień jest miesiącem szczepienia drzew.
Przycięte w poprzednich miesiącach gałęzie bezpośrednio przed szczepieniem skracamy o 5-10 cm,wyrównujemy powierzchnię cięcia nożem. Zaleca się szczepić w klin lub przez stosowanie zrazów o 2-4 oczkach. Osobom, które nie mają wprawy zaleca się szczepić w szparę. Miejsce szczepienia należy przed wyłamaniem i nadmiarem wilgoci i słońca zabezpieczyć używając maści sadowniczej (można ją kupić w sklepach ogrodniczych) oraz folią. Jeśli nasz zabieg się powiedzie poznamy to po wyglądzie przeszczepionych zrazów: pomarszczona skórka, brązowa powierzchnia, brak oznak wzrostu świadczy iż zabieg szczepienia się nie powiódł.
Uszkodzenia mrozowe
Jeśli powstały uszkodzenia mrozowe oraz uszkodzenia po żerowaniu dzikich zwierząt należy niezwłocznie po zauważeniu ich leczyć gdyż mogą doprowadzić do stopniowego obumierania rośliny. Brzegi ran należy oczyścić, wyrównać czystym, ostrym nożem, a następnie posmarować balsamem przyspieszającym gojenie ran.
W przypadku rany obejmującej wiecej niż 1/3 obwodu pnia u młodych drzewek, trzeba takie drzewko wymienić na nowe,a u drzewek owocujących należy wykonać wzmacniające szczepienie mostowe.
Sadzenie
Jest to dobry okres (gleba jest wilgotna a słońce jeszcze zbyt mocno nie świeci) na sadzenie na działce truskawek, agrestu, malin, poziomek oraz przechowywanych przez zimę przygotowywanych sadzonek zdrewniałych, np.: porzeczek, winorośli.
Wokół posadzonych drzewek i krzewów owocowych zaleca się uformowanie ziemnej misy, dzięki temu podczas podlewania woda wsiąka pod koronę rośliny i nie ucieka na boki.
Pod drzewkami i krzewami owocowymi posadzonymi jesienią, którym na okres zimy utworzono kopczyki, rozgrabiamy je teraz, i też tworzymy misy ziemne na wodę.
Siew nasiom
Warzywa
W kwietniu można wysiewać do gruntu większość roślin warzywnych. Zaleca się aby zapewnić ciągłość plonów, należy wysiać kilka odmian tego samego gatunku roślin o różnym terminie plonowania.
Gatunki warzyw (odmiany średnio późne i późne), które mają być przechowywane przez okres zimy siejemy najpóźniej.
Od pierwszych dni kwietnia możemy wysiewać wprost do gruntu, np.: kapustę brukselską, późne kalafiory, kalarepy, kapustę głowiastą, cebulę i sałatę kruchą i masłową, szpinak, groch na zielone ziarno, bób, pietruszkę korzeniową i naciową, marchew wczesną i średniowczesną, koper, pory, rzodkiewkę, skorzonerę, letnią rzodkiew,słonecznik, pasternak, buraki ćwikłowe, ogórecznik lekarski, rzepę….
Należy też pamiętać, iż rośliny świeżo posadzone, wysiane nasiona należy niezwłocznie podlewać tak aby podłoże było stale lekko wilgotne.
Można przyśpieszyć wschody/ plony wysianych, pikowanych roślin przykrywając je na okres kilku tygodni białą agrowłókniną, folią perforowaną lub osłaniając niskimi tunelami foliowymi. Należy też pamiętać o wietrzeniu takich roślin oraz o ich podlewaniu.
Można już w doniczkach na parapetach wysiewać nasiona warzyw ciepłolubnych, np.: papryka, pomidor, ogórek, patison.
Można też wysiewać wprost do gruntu nasiona roślin, które nie są wrażliwe na przymrozki (przymrozki mogą pojawiać się jeszcze do “Zimnej Zośki”/”Zimnych Ogrodników czyli do 15, a nawet 17 maja) oraz nie wymagają pikowania.
Rośliny ozdobne
W dobrze przygotowaną glebę można wysiewać nasiona roślin jednorocznych i dwuletnich, które bardzo szybko kiełkują, i nie trzeba przygotowywać ich rozsad: smagliczkę, groszek pachnący, słonecznik, klarkię, eszelocję kalifornijską,ubiorek, nagietki, maciejkę….
Byliny
dzwonek karpacki, łubin, gęsiówkę, orliki, aster alpejski i heliopsis….
Wysadzamy do gleby
Możemy już sadzić do gleby czosnek i cebulę dymkę oraz przygotowane rozsady wczesnych kalafiorów, kalarepy, cebuli i sałaty.
Rośliny cebulowe– tulipany, hiacynty, narcyzy i inne kwitnące wiosną.
Pod koniec miesiąca rozpoczynamy sadzenie bulw mieczyków.
Zbiory warzyw
W połowie miesiąca możemy rozpocząć zbiór z inspektu szczypiorku, szczawiu, kopru i pietruszki naciowej, kalarepy, szparagów ogórków i sałaty gruntowej.
Inspekty ogrodowe
Inspekty oraz szklarnie w zależności od warunków atmosferycznych należy wietrzyć lub osłaniać przed nadmiarem słońca.
Opróżnione inspekty po rozsadach wczesnych warzyw obsadzamy pomidorami i ogórkami lub wykorzystujemy do do przygotowania rozsad, np.: selerów, późnych gruntowych pomidorów.
Tunele foliowe
Możemy już ustawiać niskie tunele gruntowe na grządkach z, np.: koprem, pietruszką, marchwią, rzodkiewką, kapustą, kalafiorami wczesnymi, sałatą i kalarepą.
Trawnik
Kwiecień jest dobrym okresem na wysianie nasion traw w miejscu przyszłego trawnika lub też na wykonaniu dosiewki- czyli wymieszaniu trawy z ziemią i wysianiu takiej mieszanki w miejscach gdzie są ubytki trawnika lub też taką mieszankę można wysiać na całym trawniku. Taki siew uzupełni gatunki traw, które już nie rosną na trawniku, a na ich miejsce wyrosły chwasty dwuliścienne, np. mniszek.
Taki zabieg warto wykonywać raz na kilka lat gdyż skład gatunkowy roślin rosnących na naszych trawnikach stale się zmienia. Jedne szybko rosnące gatunki chwastów wypierają wolniej rosnące, delikatniejsze gatunki traw.
Wiejące wiatry też przynoszą z innych działek różne nasiona roślin niekoniecznie pożądane na naszej działce i trawniku.
Bardzo często do wielu mieszanek trawnikowych dodaje się trawę- rajgras angielski, który jest bardzo ładnie zadarniającą, zieloną trawą, ale która w Polsce po około 2-3 latach staje się coraz słabsza i w końcu obumiera, i w jej miejscu wyrastają szybko rosnące chwasty, które szpecą trawnik. Dlatego aby utrzymać ładny, zielony trawnik warto jest co 3 lata, na trawniku wysiać mieszankę-dosiewkę (na 10 l wiadro dobrej ziemi 1 garść trawy, i wymieszać, np.: mieszanki sportowej lub uniwersalnej- jest wytrzymała na chodzenie w porównaniu z mieszanką traw gazonową).
Kwietniowa pielęgnacja trawnika
Jest to odpowiedni czas na wykonanie prac pielęgnacyjno -sanitarnych na trawniku. Podczas jesieni i zimy na nasz trawnik wiatr mógł nawiać liście, gałązki dlatego przy użyciu grabi powinniśmy wygrabić cały trawnik z resztek traw, liści, martwych traw pozostałych w murawie.
Możemy też na całej powierzchni trawnika delikatnie dosypać do 2 cm ziemi (żyznej czarnej lub żwiru) i przy użyciu odwróconych, żelaznych grabi wyrównać powierzchnię trawnika. Dosypanie gleby na powierzchni trawnika oprócz zniwelowania utworzonych nierówności, np. kolein po koszeniu trawnika wzmocni część trawy, która dotyka podłoża. Docenimy ten zabieg podczas koszenia trawnika. Tak przygotowany trawnik możemy też na całej powierzchni a zwłaszcza w miejscach gdzie stoi woda przy użyciu wideł ponakłuwać- wbijając pionowo ostrze wideł w trawnik, na głębokość około 5 cm. Zabieg ten natleni korzenie traw i pobudzi system korzeniowy do wzrostu oraz woda wraz z nawozami będzie szybciej przenikać do korzeni traw.
Możemy już wykonać pierwsze delikatne koszenie trawnika, i usunąć skoszoną trawę.
Zakładanie trawnika
Kwiecień jest dobrym miesiącem do zakładania nowego trawnika. Warunkiem posiadania w przyszłości pięknego, zielonego i równego trawnika jest odpowiednie przygotowanie podłoża pod przyszły trawnik.
Glebę należy oczyścić z kamieni (wyzbierać, wygrabić), wykopać korzenie roślin oraz z chwastów wieloletnich. Glebę przekopujemy a następnie grabimy w taki sposób aby uzyskać płaska powierzchnię. Jeśli jest taka możliwość dobrym zabiegiem jest wygrabioną powierzchnię pod przyszły trawnik docisnąć walcem.
Najlepiej trawy wysiewać ” na krzyż” czyli najpierw idąc w jednym kierunku (np. poziomo), a po obsianiu tak całej powierzchni przejść jeszcze raz cały teren wysiewając trawę w przeciwnym kierunku (np. pionowo), wtedy mamy pewność, iż cała powierzchnia jest obsiana. Możemy wysiewać trawę ręcznie lub też przy użyciu wygodnych siewników do traw. Nasiona wysianej trawy (są bardzo lekkie i mogą być unoszone przez wiatr) można w celu przytwierdzenia ich do podłoża przykryć delikatnie piachem, torfem, żwirem ,a następnie dokładnie lecz delikatnie podlać wodą (należy uważać żeby nie spłukać wysianych nasion z gleby).
Należy przez okres około miesiąca po założeniu trawnika utrzymywać na nim stałą wilgotność podłoża w celu dobrego wykiełkowania nasion oraz utworzenia silnego systemu korzeniowego traw.
Choroby i szkodniki
Naszym drzewkom i krzewom mogą w kwietniu zagrozić następujące choroby i szkodniki:
CHOROBY
mączniak i parch jabłoni i gruszy, brunatna zgnilizna i dziurkowatość drzew pestkowych, torbiel śliw, opadzina liści porzeczek, biała plamistość liści porzeczek, amerykański mączniak agrestu, szara pleśń na truskawkach i malinach.
SZKODNIKI
kwieciak jabłkowiec, miodówka jabłoniowa, mszyce, przędziorki, zwójki, gąsienice jedzące liście, kistnik malinowiec.
Hartowanie roślin
Możemy rozpocząć hartowanie roślin w donicach, które mają zdobić w miesiącach letnich, np.: taras oraz rozsady roślin. Przez około 2 tygodnie w ciągu dnia wystawiamy je na na zewnątrz na coraz dłużej. Jednak na noc muszą być jednak umieszczone w ciepłym pomieszczeniu.
Usuwamy “Mumie”
Jeśli jeszcze gdzieś w koronie drzewa, krzewu wiszą jakieś “mumie”= zasuszone owoce z ubiegłego sezonu to należy je niezwłocznie zebrać, i zniszczyć gdyż są one potencjalnym źródłem chorób grzybowych, szkodników, które w ciągu jednego sezonu mogą opanować całą koronę drzewa oraz przeniesione z wiatrem sąsiednie rośliny.
Opryski
Gdy zaobserwujemy, że na umieszczoną pod drzewem płachtę o wymiarach 0,4 m x 0,6 m po potrząśnięciu gałęzi spadło 5-10 sztuk kwieciaka jabłkowca, należy wykonać zabieg zwalczający tego szkodnika (zalecenia ochrony roślin).
Zaleca się wykonanie zabiegu ochrony roślin środkami naturalnymi lub chemicznymi tuż przed pękaniem lub w okresie pękania pąków. Zabiegi ochrony w fazie białego pąka można przeprowadzić na drzewach: wiśni, czereśni i śliwy w celu ochrony przed zgnilizną drzew pestkowych.
Zabiegi przy użyciu środków ochrony roślin zaleca się wykonywać w dni średnio słoneczne przy temperaturze co najmniej 12 0 C.
Kompostownik
W kwietniu możemy już odkryć naszą pryzmę kompostową i dokładnie całość wymieszać widłami.Jeżeli jeszcze proces rozkładu resztek roślinnych się nie zakończył, można dla przyśpieszenia fermentacji dodać nawozu z azotem. Gotowy kompost zaleca się przed umieszczeniem go na miejscu docelowym, w celu usunięcia gałązek, dużych grudek, przesiać do przez siatkę, sito. Zabieg ten napowietrzy i spulchni kompost.
Osłony zimowe
Zdejmujemy okrycie zimowe (słoma, liście, kora) z wieloletnich, zimujących roślin zielarskich.
Zdejmujemy okrycia zimowe z winorośli.
Rozgarniamy kopczyki ziemne, które zimą okrywały dolne partie pędów krzewów i drzewek.
Odchwaszczamy glebę
W dalszym ciągu należy odchwaszczać glebę na grządkach, pod roślinami, na trawniku.
Prace pielęgnacyjne
Należy w dalszym ciągu prowadzić niezbędne prace pielęgnacyjne zarówno w szklarni czy tunelu foliowym jak i na grządkach.
Po zakończonej uprawie zdejmujemy folię z niskich tuneli i inspektów, myjemy ją, suszymy i składamy przesypując talkiem (w aptece dostępny jest talk).
